Connect with us

Doanh nghiệp

Những bài học từ Steve Jobs dành cho tất cả các doanh nhân khởi nghiệp

Có trách nhiệm, đơn giản và tập trung là một trong những yếu tố dẫn tới thành công của Steve Jobs – người đồng sáng lập Apple. Dưới đây là những bài học từ Steve Jobs dành cho tất cả những nhà sáng lập startup, được Tech in Asia trích dẫn và biên tập từ nội dung cuốn Steve Jobs (bản tiếng Việt Tiểu sử Steve Jobs, do Alpha Books và Nhà xuất bản Thế giới ấn hành) của tác giả Walter Isaacson.

1. Tập trung

Sau khi Jobs bị sa thải và quay trở lại Apple vào năm 1997, Công ty đang sản xuất ngẫu nhiên một loạt các loại máy tính và thiết bị ngoại vi, bao gồm hàng tá phiên bản khác nhau của máy tính Macintosh. Sau một vài tuần xem các bản mô tả sản phẩm, Jobs đã có đầy đủ dữ liệu cần thiết. Ông bảo mọi người: “Dừng lại. Những điều này thật điên rồ”. Sau đó, ông chộp lấy một cây bút màu, vẽ lên bảng những đường thẳng để tạo thành một khung gồm 4 ô trống. “Đây là những gì chúng ta cần: Người tiêu dùng, Sự chuyên nghiệp, Máy tính bàn và Di động”, ông khẳng định với cả đội ngũ và yêu cầu họ hãy tập trung tạo ra 4 sản phẩm tuyệt vời, dựa trên 4 yếu tố đó. Còn tất cả các sản phẩm khác thì nên bỏ đi.

Bằng cách giúp Apple chỉ tập trung vào việc tạo ra những sản phẩm chủ chốt như vậy, Steve Jobs đã cứu được công ty. “Quyết định không nên làm việc gì cũng quan trọng như việc quyết định nên làm gì”, Jobs cho biết.

2. Đơn giản

Khả năng tập trung của Jobs đi kèm với bản năng đơn giản hóa mọi thứ bằng cách nhìn vào bản chất và loại bỏ những yếu tố không cần thiết. “Sự đơn giản là sự tinh tế tối thượng” chính là khẩu hiệu marketing đầu tiên của Apple.

Tình yêu dành cho sự tối giản trong thiết kế của ông được thể hiện ở các hội nghị thiết kế mà ông ông tham dự tại Viện Aspen và cuối những năm 1970, trên một khu vực được xây dựng theo phong cách Bauhaus – nhấn mạnh vào những đường nét dứt khoát và thiết kế không rườm rà để tránh sự xao nhãng.

Steve Jobs giới thiệu iPod lần đầu tiên vào năm 2001 – Ảnh: Wired.

3. Có trách nhiệm từ đầu tới cuối

Jobs biết rằng cách tốt nhất để đạt được sự tối giản là đảm bảo phần cứng, phầm mềm và thiết bị ngoại vi được tích hợp một cách liền mạch. Hệ sinh thái Apple – ví dụ như iPod kết nối với máy tính Mac với phần mềm iTunes – cho phép các thiết bị đơn giản hơn, đồng bộ được trơn tru hơn và ít gặp lỗi “sập” bất ngờ hơn.

Vì càng có nhiều nhiệm vụ phức tạp, ví dụ như tạo danh sách chạy nhạc mới có thể được thự hiện trên máy tính, nên iPod không cần có quá nhiều nút bấm trên thiết bị. Jobs cùng Apple đã có trách nhiệm từ đầu tới cuối trong trải nghiệm của người dùng – điều mà ít công ty làm được.

4. Khi bị bỏ lại phía sau: Phải thực hiện bước nhảy vọt

Dấu hiệu nhận biết một công ty đột phá không chỉ nằm ở chỗ tiên phong đưa ra những ý tưởng mới, mà còn ở khả năng nhảy vọt khi bị bỏ lại phía sau. Khi tạo nên chiếc iMac, Jobs tập trung vào tính năng quản lý hình ảnh và video, nhưng riêng với chức năng nghe nhạc thì có một chút không ổn. Lúc đó, người dùng máy tính cá nhân thường tải nhạc về rồi ghi ra đĩa CD riêng của mình. Máy iMac không có các chức năng dành cho đĩa CD.

Nhưng thay vì đơn thuần là cải tiến ổ đĩa CD cho iMac, Jobs quyết định tạo ra một hệ thống tích hợp có khả năng thay đổi cả ngành âm nhạc. Kết quả là tích hợp giữa iTunes, iTunes store và iPod, cho phép người dùng mua, chia sẻ, quản lý, lưu trữ và nghe nhạc tiện dụng hơn bất kỳ một thiết bị nào khác trên thị trường.

Sau khi iPod thành công vang dội, chưa kịp tận hưởng mùi vị chiến thắng, Jobs đã bắt đầu lo lắng đến những rủi ro. Ông lo ngại rằng các nhà sản xuất điện thoại di dộng sẽ bắt đầu thêm các tính năng nghe nhạc vào các thiết bị của mình. Vì vậy, Jobs đã chủ động ngắt dòng doanh thu từ iPod bằng cách tạo ra iPhone. “Nếu chúng ta không tự ‘ăn thịt’ mình thì một ai đó sẽ làm điều đó”, ông khẳng định.

5. Ưu tiên sản phẩm

Khi Jobs cùng một nhóm nhỏ thiết kế chiếc Macintosh đầu tiên vào đầu những năm 1980, yêu cầu của ông là phải tạo ra một sản phẩm “vô cùng tuyệt vời”. Ông không bao giờ nói về việc tối đa hóa lợi nhuận hay cắt giảm chi phí.

“Đừng lo lắng về giá cả, hãy định rõ năng lực của máy tính”, Jobs nói với trưởng nhóm khi đó. Châm ngôn của ông cho đội ngũ của mình là “đừng bao giờ thỏa hiệp”.

Chiếc Macintosh được tạo ra có chi phí quá cao và dẫn đến việc Jobs bị “hất cẳng” khỏi Apple. Tuy nhiên, chiếc Macintosh cũng “tạo nên sự khác biệt”, như Jobs nói, bằng việc thúc đẩy cuộc cách mạnh máy tính cá nhân. Và về lâu dài, Jobs đã hoàn toàn đúng: Tập trung vào việc tạo ra sản phẩm thật tốt và lợi nhuận sẽ theo sau.

6. Đừng trở thành nô lệ cho nhóm khách hàng mục tiêu

Khi Jobs cùng phát triển chiếc Macintosh đầu tiên, một thành viên trong nhóm đã hỏi rằng liệu họ có nên làm nghiên cứu thị trường để xem khách hàng muốn gì. “Không”, Jobs trả lời. “Bởi vì khách hàng không biết họ muốn gì cho đến khi chúng ta chỉ cho họ”.

Ông nhắc lại lời của Henry Ford – người sáng lập hãng ôtô Ford Motor: “Nếu tôi hỏi khách hàng rằng họ muốn gì, họ sẽ nói muốn ‘một con ngựa nhanh hơn'”.

Quan tâm sâu sắc tới những điều khách hàng mong muốn hoàn toàn khác so với việc liên tục hỏi rằng họ muốn gì. Nó đòi hỏi bản năng và trực giác về những mong muốn còn chưa được hình thành của khách hàng.

7. Biến điều không thể thành có thể

Steve Jobs còn nổi tiếng với khả năng thúc đẩy người khác làm những điều mà họ nghĩ rằng họ không thể làm được.

Một ngày nọ, Jobs vào phòng làm việc của Larry Kenyon – kỹ sư đang làm việc với hệ điều hành của Macintosh. Ông phàn nàn rằng sản phẩm này đang mất quá nhiều thời gian để khởi động. Kenyon bắt đầu giải thích lý do tại sao không thể làm giảm đi thời gian khởi động của máy. Nhưng Jobs ngắt lời bằng cách nói “Nếu nó có thể giúp cứu một mạng người, anh có thể tìm ra cách để giảm bớt 10 giây khởi động không?”. Kenyon nói rằng có lẽ mình làm được.

Jobs bước lại tấm bảng, vừa viết minh họa vừa giải thích rằng, nếu có 5 triệu người đang sử dụng máy tính, và mỗi người phải mất thêm 10 giây để bật nó lên hằng ngày, sẽ mất tổng cộng khoảng 300 triệu giờ mỗi năm, tương đương với ít nhất 100 đời người/năm.

Vài tuần sau, Kenyon đã giúp chiếc máy tính khởi động nhanh hơn trước đến 28 giây.

8. Truyền tải giá trị vào mọi thứ công ty làm

Vào năm 1979, người cố vấn đầu tiên của Jobs – Mike Markkula gửi cho ông một bản nhắc nhở về 3 nguyên tác. 2 nguyên tắc đầu tiên chính là “sự cảm thông” và “sự tập trung”. Trong đó nguyên tắc thứ 3 là “impute” – được giải nghĩa trong cuốn sách viết về tiểu sử Markkula là truyền tải giá trị vào mọi thứ công ty làm.

Điều này trở thành một trong những nguyên tắc quan trọng nhất mà Jobs luôn tâm niệm. Ông biết rằng mọi người hình thành quan điểm về một sản phẩm hay một công ty dựa trên bề ngoài hay đóng gói sản phẩm. “Mike đã dạy tôi rằng người ta đánh giá một cuốn sách qua bìa của nó”, Jobs nói.

Năm 1984, khi chuẩn bị giao máy tính Macintosh tới tay khách hàng, Jobs bị ám ảnh bởi màu sắc và thiết kế của vỏ hộp. Do đó, ông đích thân dành thời gian thiết kế lại vỏ hộp giống như đựng đồ trang sức, mà sau này dùng cho cả iPod và iPhone. Jobs đã đăng ký bằng sáng chế với các thiết kế này.

9. Thúc đẩy tiến tới sự hoàn hảo

Trong quá trình phát triển hầu hết sản phẩm, Jobs nhiều lần dừng lại và xem xét bởi ông cảm thấy nó chưa hoàn hảo.

iPhone là một ví dụ. Thiết kế ban đầu của iPhone là màn hình kính trên vỏ nhôm. Một buổi sáng, Jobs tới gặp Jonathan Ive – hiện là giám đốc thiết kế của Apple và nói: “Đêm qua tôi không ngủ được vì tôi nhận ra rằng mình không thích nó”. Ive lập tức nhận thấy rằng Jobs đã đúng.

“Các bạn đã dành 9 tháng qua cho thiết kế này, nhưng chúng ta sẽ thay đổi nó”, Jobs nói với nhóm của Ive. “Chúng ta sẽ phải làm việc cả ngày lẫn đêm, cả cuối tuần”.

Thay vì phàn nàn, đội ngũ phát triển đã đồng ý. “Đó là một trong những khoảnh khắc tự hào nhất của tôi tại Apple”, Jobs nhớ lại. Điều tương tự cũng xảy ra khi Jobs và Ive hoàn tất thiết kế của iPad.

10. Làm việc với những người tốt nhất

Jobs nổi tiếng là người thiếu kiên nhẫn, nóng nảy và khắc nghiệt với những người xung quanh mình. Tuy nhiên, cách xử sự đó của ông xuất phát từ niềm đam mê với sự hoàn toàn và mong muốn chỉ làm việc với những người tốt nhất.

“Tôi nghĩ mình không thô lỗ với mọi người. Nhưng nếu có vấn đề, tôi sẽ nói thẳng vào mặt họ. Việc của tôi là phải trung thực”, Jobs nói.

11. Chú trọng kết nối trực tiếp

Dù sống trong thời đại kỹ thuật số, Jobs vẫn tin tưởng mạnh mẽ vào những buổi họp mặt trực tiếp.

Ông cho rằng: “Trong thời đại kết nối, nhiều người dễ dàng nghĩ rằng những ý tưởng có thể được phát triển thông qua email và iChat. Thật điên rồ! Sự sáng tạo đến từ những cuộc họp, những cuộc thảo luận ngẫu nhiên. Bạn chạy đến chỗ ai đó, hỏi họ đang làm gì, câu trả lời của họ khiến bạn ngạc nhiên, rồi bạn sẽ sớm nung nấu hàng đống ý tưởng”.

12. Nắm rõ cả bức tranh lớn lẫn các chi tiết

Một số CEO giỏi về tầm nhìn, một số khác lại quản lý tốt về chi tiết. Còn Jobs giỏi cả hai. CEO Jeff Bewkes của Time Warner từng nói rằng một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Jobs là khả năng cũng như mong muốn vừa đưa ra được chiến lược bao quát vừa tập trung vào những chi tiết nhỏ nhất của thiết kế.

Ví dụ, năm 2000, ông nảy ra ý tưởng về máy tính cá nhân trở thành trung khu quản lý tất cả nhạc, video, hình ảnh và nội dung của người dùng. Từ đó, ông đưa Apple vào mảng kinh doanh thiết bị cá nhân với iPod và sau đó là iPad.

13. Kết hợp khoa học với tính nhân văn

“Tôi luôn nghĩ mình rất ‘người’, hệt như một đứa trẻ, nhưng tôi thích đồ điện tử”, Jobs tự đánh giá. Chắc chắn có nhiều người giỏi công nghệ hơn Jobs, có nhiều nhà thiết kế, nghệ sĩ giỏi hơn ông, nhưng Jobs là người biết cách kết nối tính nhân văn với khoa học, sự sáng tạo với công nghệ, và kết nối nghệ thuật với kỹ thuật.

244 người đang bài viết này cùng bạn.
Continue Reading
Advertisement
Advertisement

#Tag

Advertisement